ΙΕΡΟ ΚΕΛΛΙ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ «ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΤΟΥ ΕΚ ΦΟΥΡΝΑ» ΚΑΡΥΕΣ - ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

Διονυσίου του εκ Φουρνά: Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης



Σκληρόδετη δίχρωμη έκδοση, 336 σελ, 26x20, με νέα στοιχειοθεσία και μορφή, ευρετήριο ονομάτων και γλωσσάρι, κοσμημένη με έργα του ιερομονάχου Διονυσίου από το ναό του Τιμίου Προδρόμου στις Καρυές του Αγίου Όρους.

Ειδική τιμή: 40 € + έξοδα αποστολής



Ευλογία του Οικ. Πατριάρχη

Δείγμα εσωτερικών σελίδων

Γραμμένη μεταξύ 1728 και 1733, η «Ερμηνεία» αποτελεί επί τρεις και πλέον αιώνες πολύτιμο εγχειρίδιο και μοναδικό έργο αναφοράς για όσους επιθυμούν να μυηθούν στην τέχνη της αγιογραφίας. Το φιλόκαλο πόνημα του ιερομονάχου Διονυσίου του εκ Φουρνά, ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα γνωρίζει αλλεπάλληλες εκδόσεις σε διάφορες γλώσσες. Η σπουδαιότητα του έργου δεν περιορίζεται στην πολύτιμη συνδρομή που παρέχει ως εγχειρίδιο. Η Ερμηνεία αποτελεί επίσης εγκόλπιο ορθόδοξης πνευματικότητας της αγιογραφίας.

Φροντίσαμε η παρούσα έκδοση της Ερμηνείας να είναι πιό εύχρηστη και προσιτή. Την παραδίδουμε με την ευχή η προτροπή του Διονυσίου «όταν θέλης να επιχειρισθής αυτήν την επιστήμην ... μην κάμης το έργον σου απλώς και ώς έτυχεν, αλλά με φόβον Θεού και ευλάβειαν ως θείον έργον» να καρποφορήσει στις γενιές των ομοτέχνων του αγιογράφων.

Η νέα έκδοση της «Ερμηνείας» εκδίδεται με την ευλογία της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, με χαιρετισμό του πανοσιολογιωτάτου Αγίου Καθηγουμένου της Ι. Μ. Κουτλουμουσίου Αγίου Όρους αρχιμ. Χριστοδούλου, εισαγωγικό σημείωμα του ιερομονάχου Αναστασίου, Γέροντα του ιστορικού Κελλίου του Τιμίου Προδρόμου, του οποίου κτίτορας ήταν ο ιερομόναχος Διονύσιος και με επίλογο του αγιογράφου μοναχού Παϊσίου Καρεώτη. Τις θεολογικές και φιλολογικές διορθώσεις επιμελήθηκε η γυναικεία αδελφότητα της Ι. Μ. Προφήτου Ηλιού, Αγίου Πνεύματος Σερρών.

Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με την στήριξη του Οργανισμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού

Επιμέλεια έκδοσης: Κώστας Αργύρης
Graphic design: Θωμάς Γκινούδης

Αγιον Όρος, 2007

ISBN 978-960-89864-0-4


Ο συγγραφέας

Ο ιερομόναχος Διονύσιος διδάχθηκε την ορθόδοξη παράδοση από τον πατέρα του Παναγιώτη Χαλκέα, ιερέα και χαλκουργό στο Φουρνά των Αγράφων.

Σε ηλικία δώδεκα ετών ο Διονύσιος πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έμεινε τέσσερα χρόνια σπουδάζοντας τα ιερά γράμματα και την τέχνη της αγιογραφίας. Το 1686, σε ηλικία 16 ετών, ήρθε στο Άγιον Όρος, εκάρη μοναχός και εγκατεβίωσε στις Καρυές, όπου γνώρισε και εξοικειώθηκε με το έργο του Μανουήλ Πανσελήνου. Με τις προσόδους της αγιογραφίας, ο Διονύσιος ανοικοδόμησε εκ βάθρων το κελλί του και έκτισε περικαλλή ναό αφιερωμένο στον Τίμιο Πρόδρομο. Το κελλί και ο ναός, με τις τοιχογραφίες και τις φορητές εικόνες, αποτελούν την πρώτη συνολική κατάθεση της μαρτυρίας της τέχνης του. Εκεί θα συγγράψει αργότερα την Ερμηνεία, βοηθούμενος από τον μαθητή του Κύριλλο τον Χίο.

Το 1724-1728 μετέβη με τη συνοδεία του στο Φουρνά, όπου αγιογράφησε τον καθεδρικό ναο της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ο οποίος αργότερα εκάη ολοσχερώς χωρίς να σωθεί κανένα έργο του Διονυσίου. Το 1729 επέστρεψε στις Καρυές, επέβλεψε την αποπεράτωση της αγιογραφήσεως του ναού του Κελλίου και συνέγραψε την Ερμηνεία. Επέστρεψε εκ νέου στα Άγραφα, όπου το 1734 ίδρυσε την Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής στο Φουρνά, με σχολείο και εργαστήριο αγιογραφίας που διέλαμψαν στα σκοτεινά εκείνα χρόνια. Η τελευταία μαρτυρία που σώζεται για τον Διονύσιο είναι μια γραπτή επιστολή του στον πατριάρχη Νεόφυτο το 1744. Εκοιμήθη το επόμενο έτος και ετάφη στη Μονή του.


Είπαν ή έγραψαν για την «Ερμηνεία»...

«Παραδίδουμε στη σημερινή γενιά και στις γενιές που ακολουθούν μια τεράστια πνευματική και ζωντανή παρακαταθήκη, όχι για μουσειακή φύλαξη και εξωτερικό στολισμό, αλλά για άσκηση και συνέχεια της Ορθοδόξου φιλοκαλίας...» Αρχιμ. Χριστόδουλος, ηγούμενος της Ι. Μ. Κουτλουμουσίου

«Εκ βάθους καρδίας σας ευχαριστώ για την πρόφρονα και ευγενή αποστολή του θαυμασίoυ πονήματος του πολιού συγγραφέως Διονυσίου του εκ Φουρνά υπό τον τίτλον «ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ», καρπού της ανυστάκτου εκδοτικής μερίμνης σας για τα πολιτιστικά αγαθά και μνημεία […] και η χαρά μας είναι μεγάλη καθ᾽ ότι φέρει εις το προσκήνιον την ιεράν τέχνην την τόσο αγαπητήν και διδακτικήν. Εκφράζω επαίνους και προσρήσεις.» Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος

«Αναγνωρίζεται από μέρους των εκκλησιαστικών και θεολογικών κύκλων, αλλά και της επιστήμης ευρύτερον η σημασία και η αξία της Ερμηνείας της Ζωγραφικής Τέχνης του Μαΐστορος Διονυσίου του εκ Φουρνά, δια την εκκλησιαστικήν ζωγραφικήν, αλλά και την προς αυτήν συνδεομένην ορθόδοξον πνευματικότητα. Θεωρείται έν από τα σημαντικώτερα έργα εις τον τομέα τούτον κατά τους νεωτέρους χρόνους, το οποίον κατέστη κλασσικόν εις το είδος του και εμόρφωσε γενεάς ολοκλήρους αγιογράφων της ημετέρας εκκλησίας, πράγμα, όπερ συνεχίζεται και μέχρι των ημερών μας. Όθεν, είσθε άξιοι συγχαρητηρίων δια τους κόπους, εις ούς υπεβλήθητε δια την προετοιμασίαν και την έκδοσιν ενός τοιούτου έργου.» Ο Μοσχονησίων Απόστολος

«Σπεύδω να σας συγχαρώ εγκάρδια για την λαμπρή έκδοση Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης του πολύτιμου για τους ειδικούς, τους επιστήμονες και το ευρύ κοινό έργου του μοναχού Διονυσίου του εκ Φουρνά» Δημήτριος Σαλπιστής, ειδικός Σύμβουλος Αγιορειτικής Εστίας

«Ένα καταπληκτικό εγχειρίδιο που δεν πρέπει να λείψει από κανέναν αγιογράφο, αλλά και από καμία βιβλιοθήκη είναι το σπάνιο βιβλίο Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης...» Αιμίλιος Πολυγένης, Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων romfea.gr

«Ένα ποίημα» Μάρκος Μπόλαρης, Βουλευτής Σερρών

«Πολύ σοβαρή και επιμελημένη εργασία. Συγχαρητήρια!» Κωνσταντίνος Βέρρος, Οικονομολόγος

«Πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο αποπνέει ορθόδοξη πνευματικότητα και αποτελεί σταθμό στην εικονογραφική μας παράδοση ενώ μέχρι σήμερα έχει μεταφραστεί σε δέκα γλώσσες...» Στέλιος Κούκος, Εφημερίδα "Μακεδονία", 16 Μαρτίου 2008 Διαβάστε το άρθρο


Εκδηλώσεις - Παρουσιάσεις

Στην Αθήνα(26 Μαϊου 2008)

Πλήθος κόσμου παρευρέθη στο βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ στην παρουσίαση της νέας εκδόσεως της «Ερμηνείας της Ζωγραφικής Τέχνης», που εξεδόθη από τις εκδόσεις «Ερμηνεία - Αγιον Όρος» με την υποστήριξη του Οργανισμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού.

Μεταξύ των παρευρεθέντων ήταν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιερισσού, Αρδαμερίου και Αγίου Όρους κ. Νικόδημος, η κ. Μαρία Τσαρούχα-Κόλλια(Βουλευτής Σερρών, Πρόεδρος της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής), ο κ. Μιχάλης Παντούλας (Βουλευτής Ιωαννίνων), ο κ. Καρανίκας (Βουλευτής Ευρυτανίας), η καθηγήτρια κ. Καλλιόπη Μπουρδάρα, ο κ. Ιωάννης Γρίβας (τ. Πρόεδρος του Αρείου Πάγου), ο πρέσβυς της Ιαπωνίας κ. Κιταμούρα, ο κ. Πέτρος Τσέλιος (πρόεδρος των απανταχού Φουρνιωτών) και πλήθος κόσμου.

Την εκδήλωση ετίμησε με την σεπτή παρουσία του ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος Β'.

Στο σύντομο αλλά εξαιρετικό βίντεο που επροβλήθη, αγιορείτες πατέρες και ο Αλκίνοος Ιωαννίδης ανέγνωσαν αποσπάσματα από το βιβλίο.

Για το έργο του Διονυσίου του εκ Φουρνά και την «Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης» μίλησαν: Παναγιώτης Βλάχος (τ. Επιθεωρητής Μ.E., Πρόεδρος του Συνδέσμου «Ευγένιος ο Αιτωλός»), Αρχιμ. Χρυσόστομος (ηγούμενος της Ι. Μ. Εσφιγμένου Αγίου Όρους), Νίκος Ζίας (ομότιμος Καθηγητής Iστορίας της Τέχνης Πανεπ. Αθηνών, Πρόεδρος του Ευρ. Κέντρου Βυζαντινών & Μεταβυζαντινών Mνημείων), Masako Kido (καθηγήτρια Ιστορίας της Βυζαντινής & Μεταβυζαντινής Τέχνης και της Ελληνικής γλώσσας στο Kyoritsu Women’s University του Tokyo, και μεταφράστρια της “Ερμηνείας” στα ιαπωνικά), Δημοσθένης Αβραμίδης (ζωγράφος, εντεταλμένος επίκουρος καθηγητής Παν. Δ. Μακεδονίας).

Χαιρετισμό απηύθυναν η Πρόεδρος της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής κ. Μαρία Τσαρούχα-Κόλλια, η κ. Καλλιόπη Μπουρδάρα και ο Σεβασμιώτατος Ιερισσού, Αρδαμερίου και Αγίου Όρους κ. Νικόδημος.

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κατά την προσέλευσή του στην αίθουσα. Τον υποδέχεται ο επιμελητής των Εκδόσεων «Ερμηνεία» Κώστας Αργύρης. (Φωτογραφία: Αθ. Ταμβακίδης)
Το πάνελ των ομιλητών της εκδήλωσης. Από αριστερά, ο Αρχιμ. Χρυσόστομος, ο κ. Ζίας, ο κ. Αβραμίδης και η κ. Kido. (Φωτογραφία: Αθ. Ταμβακίδης)
Ο Γέρων του Ιερού Κελλίου Τιμίου Προδρόμου π. Αναστάσιος παρουσιάζει στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο την νέα έκδοση της «Ερμηνείας της Ζωγραφικής Τέχνης». (Φωτογραφία: Αθ. Ταμβακίδης)
Η κατάμεστη αίθουσα του βιβλιοπωλείου «Ιανός». Σε πρώτο πλάνο ο Αρχιεπίσκοπος και ο Μητροπολίτης Ιερισσού, Αρδαμερίου & Αγίου Όρους. (Φωτογραφία: Αθ. Ταμβακίδης)

Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε από τις εκδόσεις ΕΡΜΗΝΕΙΑ και τα βιβλιοπωλεία ΙΑΝΟΣ με επιμέλεια του Κώστα Αργύρη και πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της «BDO Πρότυπος Ελληνική Ελεγκτική Εταιρεία». Συντονίστηκε από τον κ. Βασίλειο Χατζηιακώβου και έκλεισε με ευχαριστήριο χαιρετισμό προς τους ομιλητές, τους παρευρισκόμενους και τους υποστηρικτές από τον Γέροντα του Ιερού Κελλίου Τιμίου Προδρόμου «Διονυσίου του εκ Φουρνά» π. Αναστάσιο.


Στο Καρπενήσι Ευρυτανίας (29 Δεκ 2007)

Την εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους Καρπενησίου στην αίθουσα Ευγένιος Αιτωλός υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Καρπενησίου, τίμησε με την παρουσία του πλήθος κόσμου.

Μεταξύ άλλων παρευρέθησαν: ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρπενησίου κ. Νικόλαος, ο Δήμαρχος Καρπενησίου Βασίλης Καραμπάς, ο Δήμαρχος Φουρνά Ηλίας Παπουτσόπουλος, ο ηγούμενος της Ι. Μ. Τατάρνης Αρχιμ. Δοσίθεος.

Ομιλητές ήταν η πρεσβυτέρα Δρ Μαρία Παναγιωτοπούλου, ο κ. Παν. Βλάχος και ο Δήμαρχος Φουρνά κ. Παπουτσόπουλος.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος Καρπενησίου κ. Νικόλαος, ο Δήμαρχος Καρπενησίου κ. Καραμπάς και ο π. Αναστάσιος, Γέρων του Ι.Κ. Τιμίου Προδρόμου "Διονυσίου του εκ Φουρνά" στις Καρυές του Αγίου Όρους.

Από αριστερά, ο π. Σπυρίδων Μποτονάκης, ο κ. Κ. Καλτσάς, ο κ. Β. Καμαρέτσος, ο π. Αναστάσιος, ο π. Πρόδρομος και ο κ. Άρης σε αναμνηστική πόζα στο Καρπενήσι.
Αναμνηστική φωτογραφία μετά την παρουσίαση της "ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ" στο Καρπενήσι. Από αριστερά, ο ηγούμενος της Ι. Μ. Τατάρνης αρχιμ. Δοσίθεος, η Δρ Μ. Παναγιωτοπούλου, ο κ. Βλάχος, ο κ. Βασίλειος Καμαρέτσος αντιδήμαρχος Καρπενησίου, ο κ. Ηλίας Παπουτσόπουλος Δήμαρχος Φουρνά και ο Γέρων του Ι.Κ. Τιμίου Προδρόμου π. Αναστάσιος.

Στην Αγιορειτική Εστία, Θεσσαλονίκη (14 Δεκ 2007)

Άποψη της αίθουσας της Αγιορειτικής Εστίας στη Θεσσαλονίκη, όπου έγινε η πρώτη παρουσίαση της Ερμηνείας.
Από αριστερά, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσ/νίκης, ο Σεβασμιώτατος Ιερισσού, Αρδαμερίου και Αγίου Όρους, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Βασίλης Παπαγεωργόπουλος με τη συλλεκτική έκδοση της "Ερμηνείας", ο Γέρων του Κελλίου π. Αναστάσιος και ο π. Σπυρίδων Μποτονάκης.